9 czerwca 2026 r. w auli ANSGK odbył się wykład Krzysztofa Miklasa pt. „Niezwykłe kobiety polskiego sportu”. Nasz gość to legendarny polski dziennikarz i komentator sportowy, który w trakcie swojej ponad 35-letniej kariery w Telewizji Polskiej i radiu relacjonował wydarzenia z 10 igrzysk olimpijskich oraz dziesiątek mistrzostw świata i Europy. Jest autorem kilku książek, w tym publikacji poświęconych wybitnym i zasłużonym dla Polski olimpijczykom m.in. „Biało-Czerwoni. Opowieści o niezwykłych ludziach sportu”.
      Spotkanie z naszym prelegentem poświęcone było niezwykłym kobietom polskiego sportu. Zaprezentowano ciekawostki z ich życia oraz krótkie filmy.
        Halina Konopacka (26.02.1900 – 28.01.1989) zasłynęła przede wszystkim jako wybitna lekkoatletka i pierwsza w historii polska złota medalistka olimpijska (Amsterdam 1928, rzut dyskiem rekord świata 39,62 m). Była również wielokrotną rekordzistką świata, 27-krotnie zdobywała tytuł mistrzyni Polski w różnych dyscyplinach (m.in. pchnięcie kulą, skok wzwyż, koszykówka i narciarstwo). Nazywana „kobietą renesansu” – pisała wiersze i malowała. Była autorką tomiku poezji „Któregoś dnia” i członkinią Związku Literatów Polskich. Halina Konopacka to bohaterska narodowa, która na początku II wojny światowej we wrześniu 1939 r. wraz z mężem brała udział w brawurowej ewakuacji polskiego złota Banku Polskiego, transportując je bezpiecznie do Rumunii i ratując przed grabieżą okupantów. Za swoje zasługi sportowe i nie tylko otrzymała Order Orła Białego (pośmiertnie, 6 listopada 2018), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1989, nadany przez prezydenta RP na uchodźstwie), Złoty Krzyż Zasługi (7 listopada 1929), Srebrna Odznaka Orderu Zasługi PRL (1978, w 50. rocznicę olimpijskiego zwycięstwa).
    Jadwiga Jędrzejowska (15.10.1912 – 28.02.1980) to najwybitniejsza polska tenisistka okresu międzywojennego, która jako pierwsza Polka w historii dotarła do finałów turniejów wielkoszlemowych (m.in. Wimbledon i US Open w 1937 r.). Dla zagranicznych dziennikarzy i kibiców jej nazwisko było zbyt trudne do wymówienia. Z powodu inicjałów „JJ” zyskała międzynarodowy przydomek „Dża-dża”. Podczas jej pobytu w USA w latach 30. zaprzyjaźniła się ze słynnym komikiem Charliem Chaplinem. W 1936 roku podczas Wimbledonu miała okazję grać w parze deblowej z samym królem Szwecji Gustawem V (występującym pod pseudonimem Mr. G). W 1941 roku monarcha zaprosił ją do Szwecji, jednak odmówiła i pozostała w okupowanej Polsce. Pomimo, iż sportową karierę przerwała II wojna światowa, już krótko po jej zakończeniu okazało się, że w kraju Jadwiga Jędrzejowska nie ma sobie równych. W latach 1927–1966 zdobyła 62 tytuły mistrzyni kraju (23 w singlu, 14 w deblu i 25 w mikście), ponadto 26 razy triumfowała w międzynarodowych mistrzostwach Polski. W światowym rankingu tenisistek najwyżej była sklasyfikowana na 5. miejscu. W 1968 r. zakończyła karierę sportową, jednak z kortem pozostała związana jako trenerka. Oprócz niesamowitych sukcesów sportowych słynęła z zamiłowania do tańca. Była prekursorką wielkich marek - przez lata pracowała w przedstawicielstwie firmy Dunlop, a zarobione w ten sposób pieniądze pozwalały jej na podróże i treningi. Jadwiga Jędrzejowska została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi (19 marca 1937). W 1977 r. została trzecią po Stanisławie Marusarzu i Waldemarze Baszanowskim laureatką Nagrody im. Janusza Kusocińskiego, przyznawanej za postawę sportową i obywatelską.
        Maria Kwaśniewska - Maleszewska (15.08.1913 – 17.10.2007) to wybitna polska sportsmenka, która uprawiała aż siedem dyscyplin sportowych. Oprócz rzutu oszczepem, grała w siatkówkę, koszykówkę, piłkę ręczną i hazenę, a także z sukcesami startowała w skoku w dal i biegach. Zdobyła brązowy medal olimpijski w rzucie oszczepem w Berlinie (1936 r. – 41,80 m). Wsławiła się odwagą w relacjach z Adolfem Hitlerem. Gdy po dekoracji niemiecki dyktator gratulował Polce i rzekł: „Gratuluję małej Polce”, Kwaśniewska odparła bez wahania: „Jestem Polką, a wcale nie jestem taka mała”, wzbudzając konsternację otoczenia. Jako jedna z niewielu zawodniczek nie wykonała nazistowskiego powitania (tzw. salutu). Słynna fotografia z 1936 r. z Adolfem Hitlerem pomogła jej w czasie II wojny światowej ratować więźniów obozu w Pruszkowie. Aktywnie wspierała polskie podziemie przechowując w swoim domu broń oraz ukrywając prześladowane osoby (w tym Żydów). Maria Kwaśniewska otrzymała Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2005), Krzyż Walecznych (za odwagę i waleczność w obronie Warszawy), Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1937), Order Ecce Homo - przyznawany ludziom, którzy wbrew wszelkim przeciwnościom, poprzez konsekwentną działalność dają świadectwo bezinteresownej miłości bliźniego. (2000), Medal Kalos Kagathos - medal przyznawany wybitnym sportowcom, którzy osiągnęli sukcesy również poza sportem (2003), Złoty Order Olimpijski, Brązowy Order Olimpijski (1978).
        Wanda Rutkiewicz (4.02.1943 - zaginęła 13.05.1992) to jedna z najwybitniejszych himalaistek w historii światowego alpinizmu. W wieku 5 lat straciła brata (zginął przez wybuch znalezionego w lesie niewypału), a jako 29-latka przeżyła dramat, kiedy jej ojciec został brutalnie zamordowany. Te ciężkie przeżycia ukształtowały jej wyjątkowo twardy charakter. W młodości była dobrze zapowiadającą się siatkarką. Zanim zajęła się wspinaczką na poważnie, jej wielką miłością były wyścigi samochodowe (licencja kierowcy rajdowego) i motocykle (związana m.in. z marką Junak). Swoją przygodę ze wspinaczką górską rozpoczynała na Ślęży nieopodal Wrocławia oraz w Rudawach Janowickich. W 1962 roku ukończyła kurs taternicki. Była pierwszą kobietą, która zdobyła drugi co do wysokości ośmiotysięcznik na świecie, K2 (1986 r.) Jako trzecia kobieta na świecie, pierwsza Europejka i pierwsza Polka stanęła na szczycie „dachu świata”, czyli Mount Everestu (16.10.1978 r.; co przyćmił wybór Karola Wojtyły na papieża). Finalnie zdobyła 8 z 14 ośmiotysięczników na świecie. Na wyprawy zabierała kasety z muzyką elektroniczną – uwielbiała twórczość Jeana-Michela Jarre'a. Była autorką i współautorką filmów i książek alpinistycznych. Wanda Rutkiewicz zaginęła w maju 1992 roku podczas ataku szczytowego na Kanczendzongę (8586 m n.p.m.). Do dziś jej ciała nie odnaleziono, a miejsce spoczynku pozostaje jedną z największych tajemnic polskiego himalaizmu. Otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979) oraz Sitara-e Imtiaz (Pakistan - 1991).
        Spotkanie ukazało kobiety sportu bijące rekordy, zdobywające medale, wspinające się na najwyższe góry świata a jednocześnie bardzo odważne, patriotki, poetki, autorki książek, malarki, lubiące taniec i wspaniałą muzykę. Uczestnicy mogli nabyć książkę pt. „Biało-Czerwoni. Opowieści o niezwykłych ludziach sportu” z dedykacją autora.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska

        W czwartek, 28 maja 2026 roku, w Dworku Modrzewiowym odbyło się wyjątkowe spotkanie poświęcone naszym Mamom. Uroczystość z okazji Dnia Matki ,,Nie ma jak u Mamy" zgromadziła liczne grono członkiń i członków Stowarzyszenia Uniwersytet Trzeciego Wieku oraz mieszkańców miasta, którzy wspólnie pragnęli uczcić kobiety odgrywające najważniejszą rolę w życiu każdego człowieka.
        W ciepłej i serdecznej atmosferze, przy aromatycznej kawie, herbacie oraz pysznych ciastach, uczestnicy mieli okazję obejrzeć piękny program słowno-muzyczny przygotowany przez Sekcję Literacką SUTW „Metafora” oraz Chór SUTW ,,Nie od razu..." pod dyrekcją Sandry Gołuńskiej.
        Członkinie „Metafory” zaprezentowały wzruszające wiersze znanych poetów poświęcone matkom. W poetyckich słowach powracały wspomnienia dzieciństwa, rodzinnego domu, matczynej troski i bezwarunkowej miłości. Szczególne poruszenie wywołały utwory przypominające o tych mamach, których nie ma już wśród nas. Wielu uczestników odnalazło w nich własne przeżycia, tęsknotę oraz wdzięczność za wszystko, co otrzymali od swoich matek.
           Podczas spotkania nie zabrakło chwili zadumy i refleksji. Uczestnicy uczcili pamięć swoich Mam, Babć i wszystkich kobiet, które poprzedziły nas w pokoleniach, minutą ciszy oraz symbolicznym zapaleniem znicza. Był to piękny gest pamięci o tych, które pozostawiły po sobie miłość, dobroć i wartości przekazywane kolejnym pokoleniom.
         Niezwykłego nastroju dopełnił występ chóru, który zaprezentował repertuar pełen wzruszeń i ciepła. Wśród wykonanych utworów znalazły się między innymi: „Alleluja”, „Moja Matko, ja wiem”, „Kwiat jednej nocy”, „Nie ma jak u Mamy” oraz „Tych lat nie odda nikt”. Piękne wykonania spotkały się z gorącym aplauzem publiczności i niejednokrotnie wywoływały łzy wzruszenia.
         Scenariusz całego programu przygotowała Danuta Kawka, która z wrażliwością i sercem połączyła poezję, muzykę oraz wspomnienia.

Elżbieta Żółtowska
Fot: Stefania Szadkowska

        27 maja 2026 r. słuchaczki i słuchacze SUTW w Kutnie uczestniczyli w jednodniowej wycieczce edukacyjno-turystycznej do pierwszej stolicy Polski - Gniezna. To historyczne miasto położone na siedmiu wzgórzach. Na jednym z nich – Wzgórzu Lecha zwiedziliśmy Bazylikę Prymasowską pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Wojciecha, zwaną „Matką kościołów polskich”. Jest to kluczowe miejsce dla polskiej państwowości, gdzie odbyły się koronacje pięciu pierwszych królów Polski. Koronowano tu Bolesława Chrobrego (1025 r.), Mieszka II (1025 r.), Bolesława Śmiałego (1076 r.), Przemysła II (1295 r.) oraz Wacława II (1300 r.). Monumentalna świątynia mierzy 85 metrów długości, a jej dwie smukłe wieże wznoszą się na wysokość 60 metrów. W prezbiterium archikatedry, w jej centrum nad relikwiami św. Wojciecha (patrona Polski) wznosi się imponująca, barokowa srebrna trumna (konfesja), ufundowana w XVII wieku z przetopionych wotów szlachty i duchowieństwa, a wykonana przez gdańskiego złotnika Piotra van der Rennena. Odlano ją z ponad 400 kilogramów srebra. Cała konfesja składa się ze srebrnego relikwiarza w kształcie trumienki spoczywającej na sześciu orłach, którą dźwigają postacie symbolizujące cztery stany – chłopstwo, mieszczaństwo, duchowieństwo i rycerstwo. Na wieku trumienki znajduje się leżąca postać świętego. Ciało św. Wojciecha spoczęło w Gnieźnie w 1000 roku, ale jego relikwie nie miały spokoju. W 1038 r. czeski książę Brzetysław I najechał Gniezno i wywiózł większość szczątków do Pragi. Również w nocy z 19 na 20 marca 1986 r. doszło do włamania do katedry. Złodzieje wykorzystując prowadzony remont, zdemolowali XVII-wieczny sarkofag, odrąbując z niego srebrne figury i elementy, w tym postać świętego. Część zabytkowego srebra została przetopiona i bezpowrotnie zniszczona. Po odzyskaniu przywrócono im dawny wygląd, zachowując ślady zniszczenia.
        Nawę główną okala wieniec bogato zdobionych 14 kaplic (m.in. Potockich czy Łubieńskich), w których spoczywają arcybiskupi i prymasi Polski. Pod chórem znajduje się płyta nagrobna prymasa Zbigniewa Oleśnickiego wykonana z czerwonego węgierskiego marmuru, której autorem jest Wit Stwosz, twórca ołtarza w Kościele Mariackim w Krakowie. W katedrze znajduje się jeden z najcenniejszych zabytków romańskich w Europie, ufundowany w 1175 roku przez Mieszka III Starego. Są to Drzwi Gnieźnieńskie składające się z dwóch odlanych z brązu skrzydeł (ważących ponad tonę), na których znajduje się 18 scen przedstawiających życie i męczeńską śmierć św. Wojciecha.
        Następnie uczestnicy wycieczki kontynuowali zwiedzanie podziemi, gdzie wysłuchali dziejów katedry z czasów pierwszych Piastów. Pod obecną gotycką świątynią archeolodzy odnaleźli pozostałości pierwszej, przedromańskiej budowli z lat 970–977 z czasów Mieszka I. Mogliśmy zobaczyć pozostałości kamiennej posadzki, fundamenty ołtarza, relikty paleniska z VIII wieku, kamienne grobowce z dawnych epok oraz najstarszy polski napis nagrobny (z ok. 1006 r.). Znajdują się tu miejsca pochówku wybitnych duchownych i prymasów Polski m.in.: błogosławiony Radzym Gaudenty - pierwszy arcybiskup gnieźnieński (brat św. Wojciecha), arcybiskup Jakub Świnka i książę biskup Ignacy Krasicki – wybitny poeta czasów stanisławowskich. To tutaj – jeszcze przed chrztem Polski – istniało tajemnicze kamienne oratorium. Historyczne źródła sugerują, że to właśnie w tej świątyni w 977 r. pochowano Dobrawę, żonę Mieszka I.
        Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej zlokalizowane na historycznym Wzgórzu Lecha tuż obok katedry było kolejnym punktem zwiedzania. Mieści się tutaj trzeci pod względem wielkości, po Krakowie i Częstochowie, najstarszy skarbiec kościelny w Polsce. Przechowuje on bezcenne relikwie, unikatowe naczynia liturgiczne, dawne wyposażenie sakralne oraz najstarsze pierścienie biskupie. Najcenniejszym eksponatem jest złoty Kielich św. Wojciecha, stanowiący jeden z najstarszych i najbardziej cennych zabytków sztuki złotniczej w Polsce, którego czasza pochodzi z czasów pierwszych Piastów (z X w.). Niezapomniane wrażenie na zwiedzających zrobiły również: zabytkowy kielich podarowany katedrze przez Mieszka III Starego, XII-wieczne naczynia nazywane kielichami Dąbrówki oraz bogata kolekcja rzeźby sakralnej w drewnie. Na uwagę zasługuje wspaniała barokowa kolekcja sarmackich portretów trumiennych, które prezentowane były w tradycyjnej, widowiskowej aranżacji (zamku boleści). Szczególną jednak uwagę zwiedzających zwrócił barokowy wystrój ołtarza głównego katedry z bogato haftowanym baldachimem, srebrnymi popiersiami świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz świętych Wojciecha i Stanisława. Unikatowe srebrne lichtarze, XVII-wieczne zabytki sztuki złotniczej, które ze względu na swoją klasę i wartość były w 2022 r. przedmiotem starań słynnej katedry Notre Dame w Paryżu.
        Atrakcją kończącą zwiedzanie było wejście po 239 schodach na taras widokowy południowej wieży katedry w Gnieźnie. Jednak nie wszyscy podjęli to wyzwanie. Wytrwali podziwiali z tarasu panoramę całego Wzgórza Lecha oraz okolic Gniezna.
        Przewodnicy przekazali wiele interesujących faktów z dziejów katedry od jej powstania za czasów Mieszka I, koronacje królów, poprzez burzliwe losy - pożary (m.in. w 1018, 1613 i 1760, podpalenia 1945), niszczenie i grabieże (książę czeski Brzetysław I w 1038, Krzyżacy w 1331). Za czasów Napoleona Bonaparte najeźdźcy francuscy zamienili katedrę na magazyn zboża, a w okresie II wojny światowej, po zajęciu Gniezna przez hitlerowców, zamieniono ją w salę koncertową. Po zniszczeniach wojennych katedrę odbudowano i poddano regotyzacji.
        Była to wspaniała podróż do kolebki początków państwa polskiego, a pamiątkowe zdjęcie u stóp pomnika Bolesława Chrobrego było zwieńczeniem ciekawie spędzonego dnia z akcentem historycznym. 

Teresa Gruszczyńska
Fot. Teresa Gruszczyńska

        19 maja 2026 r. w auli ANSGK odbył się wykład przedstawiciela Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kutnie Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia - Joanny Kosmali pt. „Choroby otępienne. Jak dbać o zdrowie psychiczne?”. Tematyka wykładu była elementem składowym programu „Senior w roli głównej” - Ogólnopolskiego Programu Głównego Inspektora Sanitarnego. Uzyskał również pozytywną rekomendację Ministerstwa Zdrowia. Słuchacze dowiedzieli się, czym różni się starzenie związane z wiekiem (wydłużony czas na naukę, zapominanie) od choroby otępiennej (zapominania ważnych rzeczy, nie rozpoznawanie osób,  gubienia się w czasie i miejscu). W Polsce w 2023 r. NFZ zarejestrował ok. 366 tysięcy osób z chorobą Alzheimera i pokrewnymi otępieniami. Aż 45% przypadków otępienia można zapobiec lub opóźnić. Główne czynniki ryzyka to m.in. utrata słuchu i wzroku, urazy głowy, otyłość, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu. Bardzo istotny wpływ ma również brak ruchu, wysoki cholesterol LDL, niski poziom wykształcenia, izolacja społeczna, depresja i zanieczyszczenie środowiska. Już dziś możemy zadbać o nasz mózg, by sprawny był jak najdłużej. Najważniejsze to zdrowy tryb życia (regularny ruch, dieta, sen), aktywność umysłowa (nauka nowych rzeczy, trening pamięci, rozwiązywanie krzyżówek, czytanie książek), aktywność społeczna (spotykanie się z ludźmi, rozmowy) oraz regularne kontrole lekarskie.
        Uzyskaliśmy również dużą porcję wiedzy nt. „Jak dbać o zdrowie psychiczne?”. Czynnikami mającymi na nie wpływ jest m.in. spadek poziomu hormonów, przejście na emeryturę, przeżycie straty osób najbliższych, przewlekłe choroby, izolacja społeczna. Problemy związane z depresją, snem, lękiem, demencją i chorobą Alzheimera powodują że pogorszeniu ulega stan psychiczny i coraz częściej dopada nas smutek, apatia, brak energii, drażliwość, niepokój, problemy z pamięcią. Wszystkie te czynniki powodują, że chory coraz bardziej zamyka się w sobie i unika kontaktów, co w efekcie prowadzi do pogorszenia samopoczucia. Bardzo ważne w dbałości o komfort psychiczny są: aktywność fizyczna i umysłowa m.in. spacery, taniec, czytanie, nauka języków, krzyżówki, hobby a także aktywność społeczna (działalność w klubach seniora i spotkania towarzyskie).
        Zwrócono uwagę, jak ogromne znaczenie ma wsparcie emocjonalne najbliższych i przyjaciół m.in. rozmowa i wspólne spędzanie czasu, dbanie o więzi rodzinne oraz pomoc w codziennych obowiązkach. W przypadku zauważenia u siebie lub innych osób objawów pogorszenia nastrojów należy bezwzględnie zgłosić się do lekarza rodzinnego, psychologa, psychiatry, grupy wsparcia lub po prostu skorzystać z telefonu zaufania. Nie wolno czekać aż problem sam się rozwiąże, on będzie się tylko pogłębiał.
         Nasza prelegentka na zakończenie omawiania każdego z tematów przekazała numery telefonów zaufania, pod które mogą dzwonić osoby dotknięte problemem choroby a także osoby najbliższe sprawujące opiekę. Każdy uczestnik wykładu otrzymał broszurę ,,Senior w roli głównej”, która jest kompendium niezbędnej wiedzy dotyczącej m.in. aktywności fizycznej, szczepień ochronnych, zdrowia psychicznego, zasad zdrowego żywienia oraz programów zdrowotnych.
        Dbajmy więc o siebie każdego dnia, bądźmy aktywni fizycznie i uważni na zachowania innych, ćwiczmy umysł, realizujmy swoje hobby, nawiązujmy nowe kontakty i spełniajmy marzenia!

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska

        15 maja 2026 roku słuchaczki i słuchacze SUTW w Kutnie uczestniczyli w kolejnej wycieczce edukacyjnej, tym razem do Teatru Muzycznego w Łodzi, gdzie obejrzeli spektakl muzyczno-taneczny „Mamma Mia!”. Był to musical inspirowany piosenkami ABBY, którego oryginalną inscenizację według pomysłu Judy Craymer zaprezentowano w Londynie. Muzyka i teksty piosenek były autorstwa Benny Andersson i Bjorn Ulvaeus, a libretto napisała Catherine Johnson. Tłumaczenia na język polski dokonali Daniel Wyszogrodzki i Wojciech Kępczyński.
            Artyści Teatru Muzycznego w Łodzi przedstawili nam historię rozgrywającą się na słonecznej greckiej wyspie, gdzie młoda dziewczyna Sophie zamierza wziąć ślub ze swoim ukochanym Sky’em. Marzy o tym, aby do ołtarza poprowadził ją ojciec, którego zresztą nigdy nie widziała. Kiedyś wpadł jej w ręce pamiętnik matki, z którego dowiedziała się, z kim jej matka Donna była związana przed dwudziestu laty. W tajemnicy przed nią postanowiła tych trzech mężczyzn zaprosić na swój ślub, licząc skrycie na to, że któryś z nich okaże się jej ojcem. Czy Sophie dowie się kto jest jej ojcem?
              Musical w wykonaniu artystów łódzkiego Teatru Muzycznego to była istna uczta dla ucha i oka widzów. Żywiołowa akcja, piękne głosy wykonawców piosenek i niezwykły talent tancerzy pozwoliły cieszyć się tym wspaniałym widowiskiem. Artyści zostali nagrodzeni gromkimi brawami, a widzowie byli uśmiechnięci i w pełni usatysfakcjonowani obejrzanym spektaklem. Na wielkie brawa zasłużyli również reżyser Jakub Szydłowski i kierownik muzyczny Tomasz Szymuś. Naszą uwagę przykuły także piękne kostiumy aktorów i tancerzy, za które odpowiadała Dorota Sabak-Ciołkosz. To była niezapomniana wyprawa muzyczna, która na długo zostanie w naszej pamięci!

Renata Stalińska
Fot: Teresa Gruszczyńska

        14 maja 2026 r. w Dworku Modrzewiowym w ramach spotkań czwartkowych słuchacze SUTW uczestniczyli w wydarzeniu pt. „Kiedy znów zakwitną białe bzy…”. Nasza Koleżanka Danuta Kawka przygotowała wraz z Grupą Metafora zestaw piosenek z kwiatami w treści m.in. „Czerwone róże”, „Umówiłem się z nią na dziewiątą”, „Niech no tylko zakwitną jabłonie”, „Lato, lato”, „Jesienne róże”, „Koło mego ogródeczka”, „Głęboka studzienka”, „W moim ogródeczku”, „Jambulaja”, „Polskie kwiaty”. Każdą piosenkę poprzedzała krótka liryczna historyjka na temat piękna i symboliki kwiatów. Słuchacze chętnie uczestniczyli we wspólnym śpiewaniu. Repertuar został spontanicznie poszerzony o inne znane i lubiane utwory. Rozśpiewany Dworek Modrzewiowy jeszcze długo rozbrzmiewał wesołym melodiami.

Teresa Gruszczyńska
Fot. Stefania Szadkowska

       12 maja 2026 roku w Dworku Modrzewiowym słuchacze SUTW wysłuchali wykładu Małgorzaty Siedleckiej pt. „Nowe życie starych fabryk: rewitalizacja a rozwój turystyki postindustrialnej”. Dowiedzieliśmy się, jak XIX-wieczna rewolucja przemysłowa na zawsze zmieniła charakter i wygląd Europy. Budowa maszyn i fabryk dała zatrudnienie milionom ludzi. Industrializacja doprowadziła też do dynamicznej urbanizacji. Niestety, po II wojnie światowej fabryki, którym zawdzięczamy ten przełom, zaczęły mieć kłopoty z rentownością. Nieudolne zarządzanie państwa, przerost zatrudnienia, koszty konserwacji budynków i maszyn, a w końcu zalew tanią odzieżą z krajów azjatyckich, doprowadziły do ich upadku. Opuszczone gmachy, wcześniej będące wizytówką i dumą miast, później tylko je szpeciły. Na szczęście znaleźli się odważni, którzy na stare fabryki, huty, kopalnie czy magazyny, mieli lepsze pomysły niż ich wyburzenie. Rewitalizacja starych obiektów to kompleksowe odnawianie i adaptacja opuszczonych budynków poprzemysłowych do nowych funkcji, np. kulturalnych, biurowych, mieszkalnych czy hotelowych. Łączy ochronę historycznej architektury z nowoczesnym designem.
        Wzmocnienie konstrukcji, wymiana instalacji i wykończenie wnętrz przy zachowaniu detali, takich jak cegła czy elementy stalowe a nawet maszyny produkcyjne zmieniło funkcję niszczejących obiektów. Stworzenie wokół budynków przestrzeni rekreacyjnych, placów i parkingów zachęciło mieszkańców do spacerów i wypoczynku. Nastąpiło ożywienie gospodarcze dzielnic i tworzenie nowych miejsc pracy. Przestrzeń dla kultury, edukacji i integracji lokalnej stała się celem tzw. turystyki postindustrialnej. Podano niektóre przykłady zrewitalizowanych i zagospodarowanych starych obiektów w Polsce m.in. Fabryka Norblina, Elektrownia Powiśle, Kopalnia Gueido, Nikiszowiec, Cukrownia Żnin, Hewelianum, EC 1, Stary Browar, Manufaktura. Podobne przykłady rewitalizacji znajdują się również poza naszymi granicami m.in High Line, Tate Modern, Zeche Zollverein. W obiektach, które dostały „drugie życie” można skorzystać z bogatego w atrakcje wypoczynku (Cukrownia Żnin), rozrywki, zwiedzić muzeum platerów (Fabryka Norblina), poznać historię miasteczka górniczego (Nikiszowiec), zwiedzić obiekt (Kopalnia Gueido, Stary Browar). Hewelianum natomiast oferuje wypoczynek połączony z interaktywnym kontaktem z matematyką, fizyką chemią, biologią, astronomią i historią skierowany dla młodzieży szkolnej oraz całych rodzin. Centrum Nauki i Techniki możemy odwiedzić w EC 1, a w Manufakturze skorzystać z bogatej oferty kina i teatru. W wielu obiektach swoje miejsce mają centra handlowe i restauracje.
        Bogata oferta zrewitalizowanych obiektów to nie tylko duma dla mieszkańców, nowe miejsca pracy ale sposób na spędzenie wolnego czasu  – rekreacja i kultura.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Teresa Gruszczyńska

        7 maja 2026 r. w przeddzień Ogólnopolskiego Dnia Bibliotekarza i Bibliotek (8 maja) w ramach spotkań czwartkowych w Dworku Modrzewiowym gościliśmy Panią Ewę Tomczewską-Budniak, Kierownika Biblioteki Pedagogicznej w Zgierzu Filia w Kutnie. Uczestnicy spotkania wysłuchali prelekcji pt. „Książka – Twój przyjaciel”. Zapoznaliśmy się z różnymi ciekawostkami z bogatej historii Biblioteki, powołanej na początku 1950 roku, m.in. lokalizacje na przestrzeni lat, „dziwne zbiegi okoliczności”, interesujące unikatowe pozycje biblioteczne. Wśród ogromnej ilości książek zgromadzonych w Bibliotece Pedagogicznej znajdują się pozycje nie tylko dla nauczycieli, studentów kierunków pedagogicznych, ale również beletrystyka i warte uwagi bajki japońskie. Nasza gościni opowiedziała również o swoich doświadczeniach z przedszkolakami i młodzieżą szkolną nabytych na organizowanych licznych spotkaniach bibliotecznych. Wykorzystując różne sposoby (łamańce językowe, konkursy, zabawę, malowanki) prelegentka w dobie wszechobecnego internetu i mediów społecznościowych, zachęca młode pokolenie do czytania książek. W wielu domach młodych rodziców nie ma książek bo „się kurzą”, jest natomiast laptop czy tablet, gdzie wszystko można znaleźć. Pani Ewa Tomczewska-Budniak to nie tylko pracownik ale bibliotekarz z pasją, ogromną intuicją potrafiący „podsunąć” czytelnikowi pozycję książkową, której tematyka może nie tylko zainteresować ale pozytywnie zmienić i poszerzyć sposób patrzenia na świat.
        Zwrócono uwagę jak ważne jest czytanie książek, choć nas seniorów nie trzeba o tym przekonywać. Książki uczą, bawią, wychowują, ubogacają człowieka pod każdym względem. Książka jest uznawana za najlepszego przyjaciela, ponieważ – podobnie jak wierny druh – nigdy nas nie oszukuje, nie zazdrości i zawsze jest dostępna, oferując wiedzę, relaks oraz rozwój wyobraźni. To lojalny towarzysz, który poszerza horyzonty, uczy empatii i pozwala przenieść się do fascynujących światów, rozładowując stres.
        Jak powiedział Marek Tulliusz Cyceron: „Książka to najlepszy przyjaciel człowieka, a biblioteka to świątynia jego myśli”.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Teresa Gruszczyńska

         5 maja 2026 roku w auli ANSGK odbył się wykład Joanny Burchart –Majkowskiej ,,Mózg, który się nie poddaje. Jak neuroplastyczność pomaga zachować sprawność umysłu”. W Polsce od 1999 roku w dniach 12 – 16 marca obchodzony jest Światowy Tydzień Mózgu (w Stanach Zjednoczonych od 1996 r.). Jest to Święto mające na celu popularyzację wiedzy o mózgu i jego działaniu. Podobnie nasza prelegentka rozpoczęła swój wykład przedstawiając budowę mózgu i jego zmiany wraz z wiekiem. W chwili narodzin mózg liczy około 100 miliardów komórek nerwowych a każda jego komórka tworzy około 2,5 tysiąca połączeń. W ciągu pierwszych dwóch lat życia liczba połączeń wzrasta do 15 tysięcy. Dorosły człowiek posiada ponad 100 bilionów połączeń synaptycznych. Jednak nic samo się nie dzieje. To dzięki neuroplastyczności mózgu następuje proces tworzenia nowych połączeń synaptycznych oraz regeneracji neuronów przez całe życie. Małe dziecko bardzo chłonie nową wiedzę, szybko się uczy, jest wszystkiego ciekawe. Trzeba więc dbać o to, by ciągle było „bombardowane” nowymi bodźcami m.in. słuchanie bajek, muzyki, śpiewanie, rysowanie, zajęcia manualne, zabawy na koordynację, nowe umiejętności ruchowe. Dzieci do drugiego roku życia mogą się już uczyć języków obcych oraz nauki pływania. Nie zmarnujmy tego czasu.
         W dorosłym a szczególnie senioralnym życiu nie wolno poprzestawać na tym, czego nauczyliśmy się np. w szkole lub na niwie zawodowej. Regularna stymulacja mózgu (np. gry logiczne, czytanie) pobudza powstawanie nowych połączeń, co przeciwdziała spadkowi sprawności umysłowej. Mózg nieustannie dostosowuje się, wzmacniając używane połączenia nerwowe, a wygaszając te zbędne. Nauka nowych umiejętności (np. języków, gry na instrumencie) tworzy nowe ścieżki neuronalne, co utrzymuje mózg w dobrej kondycji.
        Podobnie jest, gdy występuje niedoskonałość lub brak jednego zmysłu (wzrok) bardziej wykształca się drugi zmysł - słuch i dotyk. W przypadku urazów lub udarów, neuroplastyczność umożliwia przejęcie funkcji uszkodzonych obszarów mózgu przez inne, zdrowe części. Chociaż poważnie uszkodzone lub obumarłe komórki mózgowe nie mogą się odrodzić, mózg ma zdolność do przebudowy. Pozwala to na ponowne nauczenie się takich czynności, jak chodzenie, mowa i połykanie. Rozpoczyna się po udarze i może trwać latami. W rehabilitacji po urazach lub udarach ważna jest determinacja, systematyczność i wiara w sukces.
        Zwrócono uwagę, jak niezwykle korzystna dla mózgu i jego neuroplastyczności jest regularna aktywność fizyczna m.in. spacery, pływanie i jazda na rowerze, która pobudza krążenie krwi i dopływ krwi do mózgu. Kluczowe dla mózgu są nowe wyzwania poznawcze, takie jak nauka języka, nowego sportu czy gra na instrumencie, kontakty międzyludzkie, rozmowy, gry planszowe i inne kreatywne aktywności.
        Słuchacze dowiedzieli się również, jak należy dbać o mózg, by był sprawny i służył nam jak najdłużej. Skuteczna regeneracja mózgu opiera się na 7-8 godzinnym śnie, regularnej aktywności fizycznej oraz diecie bogatej w kwasy omega-3, antyoksydanty i witaminy z grupy B. Kluczowe jest również nawodnienie (1,5–2 l wody dziennie), techniki relaksacyjne, ograniczenie stresu oraz spożywanie produktów wspierających pamięć, takich jak orzechy, gorzka czekolada i warzywa liściaste.
            Dbajmy o mózg, bądźmy aktywni, kreatywni i spełniajmy swoje marzenia, bo teraz mamy na to czas!

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska, Teresa Gruszczyńska (slajdy)

        3 maja 2026 r. obchodziliśmy Narodowe Święto Konstytucji 3 Maja. Była to 235. rocznica jej uchwalenia. W parku im. Romualda Traugutta w Kutnie odbył się Patriotyczny Piknik Rodzinny połączony z Kutnowskim Piknikiem Organizacji Pozarządowych. Było uroczyste przemówienie Prezydenta Miasta Kutno Mariusza Sikory, następnie występy m.in. przedszkolaków, uczniów szkół podstawowych, koncert Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Kutnowskiej i występ orkiestr dętych. W parku było wiele atrakcji dla dzieci i dorosłych mieszkańców miasta.
        Wzdłuż alejek parkowych rozmieszczone były stoiska poszczególnych organizacji pozarządowych. Podobnie jak w latach ubiegłych, również Stowarzyszenie Uniwersytet Trzeciego Wieku w Kutnie zaznaczyło swoją obecność. Na jednym stoisku, na dzieci i młodzież czekały stoliki oraz sztalugi przygotowane przez organizatora pleneru - Grupę ,,Plastycy Van Gogh" przy SUTW. Młodzi artyści na płótno lub papier różnymi technikami (farby, kredki) przelewali pomysły, jak ze swojej perspektywy widzą Święto 3 Maja. Inni malowali po prostu, to co im aktualnie w duszy gra. Wszystkie rysunki były piękne, a dla dzieci przewidziano słodkie niespodzianki. Młodzi artyści byli zapraszani na wrześniowy plener malarski „Barwy Jesieni”. Na drugim stoisku na uczestników pleneru czekało profesjonalne malowanie twarzy i rąk. Do wyboru były różne patriotyczne i bajkowe motywy. Dodatkową atrakcją była urocza maskotka STITCH, z którą chętnie robiono sobie zdjęcia.
        W czasie tego radosnego, patriotycznego święta było dużo ciekawych rozmów z uczestnikami, pamiątkowe zdjęcia, wywiad dla lokalnych mediów oraz podziękowania od Prezydenta Miasta za udział, zaangażowanie i wkład w organizację wydarzenia.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska

        23 kwietnia 2026 r. w Dworku Modrzewiowym w ramach spotkań czwartkowych słuchaczki i słuchacze SUTW uczestniczyli w spotkaniu pt. ,,Witaj Maj, Trzeci Maj” - znaczenie świąt patriotycznych. Uroczyste spotkanie rozpoczęło wspólne odśpiewanie Mazurka Dąbrowskiego. Następnie Paweł Babecki prowadzący wykłady w sekcji historycznej naszego Stowarzyszenia, nakreślił tło historyczne poszczególnych świąt majowych.
        1 Maja to Święto Pracy, upamiętniające strajk robotników w Chicago z 1886 roku, którzy walczyli o 8 godzinny dzień pracy. Krwawo stłumione demonstracje stały się symbolem walki o prawa pracownicze. W 1889 roku Kongres Założycielski II Międzynarodówki w Paryżu ustanowił 1 maja Międzynarodowym Dniem Solidarności Ludzi Pracy. W Polsce Święto Pracy jest świętem państwowym od 1950 roku, a w okresie PRL miało uroczysty charakter z obowiązkowymi pochodami. Od 2004 roku dzień 1 maja to wyjątkowy dzień, to rocznica przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Korzyści z członkostwa w UE to głównie swobodny handel, modernizacja infrastruktury (drogi, internet), wzrost bezpieczeństwa i jakości życia, swoboda w podróżowaniu, zamieszkaniu i pracy w innych krajach (Schengen).
            2 maja obchodzimy w Polsce Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, ustanowiony przez Sejm w 2004 r, aby promować szacunek do symboli narodowych. Pomysłodawcy chcieli zapełnić dzień wolny między Świętem Pracy a Świętem Konstytucji 3 Maja, a także nawiązać do historycznego wydarzenia, w którym polscy żołnierze po zdobyciu Berlina 2 maja 1945 r. zawiesili biało-czerwoną flagę na Kolumnie Zwycięstwa i Reichstagu. Biel i czerwień wywodzą się z herbu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Za barwy narodowe uznano je oficjalnie w 1831 roku. 2 maja obchodzony jest również Dzień Polonii i Polaków za Granicą.
           3 maja w Polsce obchodzone jest Święto Narodowe Trzeciego Maja, upamiętniające uchwalenie przez Sejm Czteroletni (Wielki) w 1791 roku Konstytucji 3 Maja – pierwszej w Europie i drugiej na świecie nowoczesnej ustawy zasadniczej. Regulowała ona ustrój prawny Polski, wprowadzając monarchię konstytucyjną. Święto Konstytucji 3 Maja oficjalnie zostało ustanowione w 1919 roku, po II wojnie światowej było zakazane przez komunistyczne władze, przywrócone ustawą w 1990 roku. Jest to jedno z najważniejszych świąt państwowych , obchodzonych uroczyście w wielu miastach.
     Podniosłego charakteru naszemu spotkaniu dodali swoim śpiewem członkowie sekcji chóru przy akompaniamencie Sandry Gołuńskiej. Poszczególne omawiane święta były przeplatane w przerwach wybranymi pieśniami m.in. „Rota”, „Jest taki kraj”, „Jak długo na Wawelu”, „Polskie kwiaty”, „Mazurek 3 Maja”.
          Debiut chóru pod nowym artystycznym kierownictwem był bardzo udany. Były oklaski i bisy. Nakreślona historia świąt majowych i wybrane pieśni ukazały, jak wielkie znaczenie mają te jedne z najważniejszych naszych świąt patriotycznych.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska i Teresa Gruszczyńska

        21 kwietnia 2026 r. w auli ANSGK słuchaczki i słuchacze SUTW oraz inni mieszkańcy miasta uczestniczyli w programie Klub Pacjenta realizowanym przez Fundację „Z sercem do Pacjenta”. Po raz kolejny mogliśmy skorzystać z następujących badań: masa i analiza składu ciała, pomiar ciśnienia tętniczego krwi, saturacja, EKG (mobilne 6 kanałów), pomiar glukozy.
        Seniorzy wysłuchali również przygotowanego cyklu wykładów dotyczących profilaktyki zdrowotnej. Gościliśmy Małgorzatę Wasiak, której wykład pt. „Slow jogging – zwolnij dla zdrowia – japońska droga do witalności!” ukazał korzyści płynące z tego typu aktywności fizycznej. Słuchacze zapoznali się z techniką bezpiecznego, umiarkowanego ruchu, który wspiera nasze ciało, a jednocześnie nie przeciąża stawów.
        Kardiolog Piotr Pagórek z Centrum Kardiologii Scanmed w Kutnie w wykładzie pt. „Leczenie chorób serca u seniorów” ukazał najczęstsze problemy sercowo-naczyniowe u osób w podeszłym wieku. Zwrócił uwagę na właściwą diagnozę i dobór leków przy nietypowych objawach. Bardzo ważna jest wiedza lekarza o współistniejących chorobach seniora, zmienionym metabolizmie mogącym mieć wpływ na działanie leków oraz wykluczenie interakcji. Z wiekiem rośnie ryzyko wielu chorób, należy więc prowadzić zdrowy tryb życia, aktywność fizyczną, stosować dietę DASH oraz profilaktykę zdrowotną. Można było również skorzystać z konsultacji kardiologicznych.
        Dużym zainteresowaniem cieszył się wykład pt. „Bezpieczny senior, czyli jak nie dać się oszukać i zadbać o swoje bezpieczeństwo” zaprezentowany przez młodszą aspirant Katarzynę Wasiak z Komendy Policji w Kutnie. Seniorzy uzyskali cenne informacje, jak ustrzec się przed oszustwem w sieci i realnym życiu (metoda „na wnuczka”, „na amerykańskiego żołnierza”) a także popularnych kradzieży.
        Kolejny wykład przygotowany przez Justynę Wachowicz z Łódzkiego OW NFZ pt. „Zdrowie online bez tajemnic” dotyczył korzyści płynących z posiadania Internetowego Konta Pacjenta (IKP). W serwisie IKP można nie tylko uzyskać informację dot. historii wizyt u lekarza, recept, dawkowania leków, wystawianych skierowań na badania, szczepieniach ale także złożyć wniosek o wydanie EKUZ. W ramach profilaktyki można wypełnić ankietę do programu „Moje Zdrowie” oraz „10 dla Serca”. Dużym udogodnieniem dla osób wykluczonych cyfrowo jest możliwość upoważnienia wskazanej osoby bliskiej do wglądu w Twoje IKP.
        Następnie seniorzy wysłuchali wykładu pt. „Czy glifosat szkodzi? Wpływ środków ochrony roślin na zdrowie człowieka” przygotowanego przez Kierownika Placówki Terenowej KRUS w Kutnie – Artura Sowińskiego. Uzyskali cenną wiedzę, jak postępować, by spożywane produkty, poddane działaniu toksycznych pestycydów, były jak najmniej szkodliwe. Najważniejsze to przestrzeganie właściwej dawki środków ochrony roślin, okresu karencji, dokładne mycie owoców i warzyw, obieranie skórki, gotowanie i blanszowanie, wybieranie żywności ekologicznej aby nie wpływały negatywnie na zdrowie człowieka (zaburzenia hormonalne, uszkodzenia wątroby, nerek, układu nerwowego, alergie i zwiększone ryzyko nowotworów).
        Ostatnią prezentację pt. „Nowoczesne zarządzanie cukrzycą – rola monitorowania glikemii CGM, diety i stylu życia” przygotowała Edyta Wojtczak, partner edukacyjny Abbott Diabetes Care. Cukrzyca, to wg WHO pierwsza niezakaźna epidemia XXI wieku. Przedstawiono m.in. warunki sprzyjające zachorowaniu, w jaki sposób ją rozpoznać i podjąć właściwie leczenie oraz wskazano skutki niewłaściwego leczenia lub jego braku. Zwrócono uwagę na czynniki wpływające na stężenie glukozy m.in. dieta, aktywność fizyczna, dawka i czas przyjmowanych leków, czynniki biologiczne (stres, mało snu, choroba, palenie tytoniu) oraz środowiskowe (oparzenia słoneczne, temperatura na zewnątrz, przeterminowana insulina). Szczególną uwagę wzbudził FreeStyle Libre 2 – system do ciągłego monitorowania glikemii, a zainteresowanym seniorom założono sensor i przeprowadzono szkolenie na temat prawidłowego korzystania i odczytywania wyników w aplikacji na telefonie.
        Dla utrwalenia przekazanej wiedzy, organizator przygotował niespodziankę. Po każdym z wykładów zadawane były pytania dotyczące omawianych tematów, a chętni udzielający poprawnych odpowiedzi, w nagrodę otrzymali drobny upominek.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska

        Grupa słuchaczek i słuchaczy Stowarzyszenia Uniwersytet Trzeciego Wieku w dniach 17–19 kwietnia 2026 roku uczestniczyła w trzydniowej autokarowej wycieczce turystyczno – krajoznawczej na Mazury – regionu słynącego z niezwykłych walorów przyrodniczych, jezior i bogatej historii.
        Pierwszego dnia uczestnicy wyruszyli na spływ łodziami po rzece Krutyni– jednej z najpiękniejszych rzek nizinnych w Europie i najdłuższym szlaku kajakowym w Polsce. Rzeka, licząca około 99 km długości, przepływa przez rezerwat przyrody obejmujący tereny gmin Piecki, Mikołajki i Ruciane-Nida. Spływ odbywał się w spokojnym tempie, co pozwoliło w pełni podziwiać budzącą się do życia wiosenną przyrodę – młodą zieleń drzew, dywany kwitnących zawilców oraz liczne ptaki wodne i leśne. Uczestnikom towarzyszył śpiew ptaków, zapach wilgotnego lasu i wyjątkowa cisza, tworząca charakterystyczny mikroklimat tego miejsca. Po zakończeniu spływu grupa spróbowała regionalnych potraw – aromatycznej zupy rybnej oraz tradycyjnego kartoflaka mazurskiego.
        Kolejnym punktem była wizyta w Mikołajkach , miasta położonego nad jeziorami Tałty i Mikołajskim. Spacer rozpoczął się od przejścia przez charakterystyczny most wiszący, będący jedną z atrakcji miasta. Z jego konstrukcji rozciąga się szeroka panorama na jezioro Mikołajskie, kanał łączący akweny oraz port jachtowy. Następnie uczestnicy przeszli promenadą wzdłuż nabrzeża, obserwując zacumowane jachty i przygotowujące się do sezonu turystycznego lokale gastronomiczne. Spacer ulicą Kajki, pełną historycznej zabudowy, doprowadził grupę do fontanny Króla Sielaw – symbolu miasta. Tam uczestnicy poznali legendę o królu ryb, który według podań opiekuje się wodami mazurskich jezior.
        Drugiego dnia wycieczki grupa odwiedziła Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. To jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Polsce i perła architektury barokowej. Uczestnicy wysłuchali koncertu na słynnych organach z 1721 roku, które wyróżniają się ruchomymi figurkami aniołów poruszającymi się w rytm muzyki. Przewodniczka przybliżyła historię powstania sanktuarium, związaną z legendą o skazańcu z Kętrzyna, który – zgodnie z objawieniem – wyrzeźbił figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem. Od XV wieku miejsce to przyciąga licznych pielgrzymów, szukających duchowego wsparcia i uzdrowienia.
        Następnie uczestnicy udali się do zamku w Reszlu – gotyckiej budowli z XIV wieku, będącej niegdyś siedzibą biskupów warmińskich. W zamku przebywał m.in. Mikołaj Kopernik. W XVIII wieku obiekt został przekształcony w więzienie. Zwiedzanie obejmowało wejście na wieżę widokową, z której rozciąga się panorama miasta i okolic oraz wizytę w muzeum tortur. Szczególne zainteresowanie wzbudziła historia Barbary Zdunk – uznawanej za ostatnią kobietę spaloną na stosie w Europie, oskarżoną o podpalenia i poddaną wcześniej torturom.
        Kolejnym punktem programu była wizyta w Gierłoży koło Kętrzyna, gdzie znajduje się Wilczy Szaniec – dawna kwatera główna Adolfa Hitlera z czasów II wojny światowej. Kompleks bunkrów, schronów i baraków, ukryty wśród lasów, jezior i bagien, był jednym z najważniejszych ośrodków dowodzenia III Rzeszy. Zwiedzanie ruin, częściowo wysadzonych przez wycofujące się wojska niemieckie, pozwoliło lepiej zrozumieć realia tamtych czasów i skłoniło do refleksji nad historią.
        Trzeciego dnia uczestnicy odwiedzili Twierdzę Boyen w Giżycku – XIX-wieczny fort artyleryjski wzniesiony w latach 1844–1856 na przesmyku między jeziorami Niegocin i Kisajno. Obiekt ma kształt gwiazdy i zajmuje powierzchnię około 100 hektarów. Spacer po zachowanych murach Carnota, bastionach i dziedzińcach umożliwił poznanie funkcji obronnych twierdzy oraz jej znaczenia strategicznego. Następnie grupa przeszła przez zabytkowy most obrotowy z około 1860 roku, znajdujący się na kanale Łuczańskim, który łączy jeziora Niegocin i Kisajno. Most ten do dziś jest ręcznie obsługiwany i stanowi jedną z ciekawszych atrakcji technicznych regionu.
        Podczas przejazdów autokarem uczestnicy wysłuchali licznych opowieści przewodniczek o historii i kulturze Mazur. Mijane krajobrazy – jeziora, wsie z bocianimi gniazdami i alejami drzew, żurawie spacerujące po łąkach, niewielkie miasteczka – tworzyły niepowtarzalny klimat regionu. Nazwa „Mazury” wywodzi się od Mazurów – osadników z Mazowsza, którzy od XV–XVI wieku zasiedlali te tereny. W XIX wieku określenie to zostało upowszechnione przez administrację pruską.
        Wycieczka była niezwykle bogata w wrażenia – łączyła kontakt z przyrodą, poznawanie historii oraz wspólne przeżycia. Uczestnicy wrócili z niej nie tylko z nową wiedzą o regionie, ale także z poczuciem dobrze spędzonego czasu, integracji i chęcią uczestnictwa w kolejnych wyprawach.

Elżbieta Żółtowska
Fot: Teresa Gruszczyńska

        15 kwietnia 2026 r. słuchacze SUTW w Kutnie mieli niecodzienną możliwość w ramach „Dni Otwartych” goszczenia w murach Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kutnie. Przywitała nas dr inż. Celina Marciszewska, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, która przekazała kilka ciekawostek dotyczących zakresu działania, edukacji i profilaktyki zdrowia, nadzoru nad warunkami higienicznymi i sanitarnymi a także jak różnorodne przeprowadzane są badania (np. waga ucznia oraz jego plecaka i co w nim nosi). Zwróciła uwagę, jak ważny jest ruch, zdrowe odżywianie i higiena. Pracownicy prowadząc nadzór, kontrolę i edukację dużo czasu spędzają w terenie.
        Następnie Pani Joanna Kosmala zajmująca Samodzielne Stanowisko Pracy ds. Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia poinformowała słuchaczy o zadaniach wybranych oddziałów będących w strukturze organizacyjnej Sanepidu:
• Oddział Epidemiologii – dystrybucja szczepień, ogniska chorób zakaźnych, raporty, kontrola stanu sanitarnego placówek opieki zdrowotnej. Orzeczenie d/s sanitarno-epidemiologicznych otrzymujemy bezpośrednio u lekarza POZ lub lekarza medycyny pracy po badaniu lekarskim i stosownych badaniach laboratoryjnych. Sanepid nie prowadzi już dawnych książeczek zdrowia,
• Oddział Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia - kontrola sklepów, zakładów produkcyjnych, targowisk (produkty wymagające niskiej temperatury – lodówka). Ocena i sposoby żywienia w placówkach zamkniętych, szkoły restauracje, grzyboznawstwo - klasyfikator grzybów. Opracowywanie ognisk zatruć pokarmowych na imprezach masowych, suplementy. W przypadku nieprawidłowości, możliwość nakładania mandatów, a nawet zamykania obiektów, które zagrażają zdrowiu lub życiu.
• Oddział Higieny Pracy - poprawa warunków zdrowotnych środowiska pracy, czy zakład posiada wszystkie dokumenty dotyczące warunków BHP, zapobieganie powstawania chorób zawodowych, kontrola produktów kosmetycznych pod kątem właściwego oznaczenia i bezpieczeństwa,
• Oddział Higieny Komunalnej – nadzór nad szaletami, basenami, środkami komunikacji publicznej, dworce, solaria i gabinety kosmetyczne, półkolonie, jakość wody w kąpieliskach, pobieranie prób wody i wysyłane do laboratorium, stan sanitarny pomieszczeń zakładów opieki zdrowotnej, przygotowywanie wniosków dot. ekshumacji i przewozu zwłok,
• Samodzielne Stanowisko Pracy ds. Zapobiegawczego Nadzoru Sanitarnego - zatwierdzanie planów do nowych obiektów np. sklepy – prawidłowe oświetlenie, wentylacja.
        Słuchacze Uniwersytetu dowiedzieli się również, że Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna prowadzi obecnie bardzo obszerny program edukacyjny „SENIOR w roli głównej” o różnych zagadnieniach tematycznych m.in. zdrowe odżywianie, aktywność fizyczna, szczepienia, zdrowie psychiczne.
    `    Wycieczkę zorganizowana przez Irenę Tomczak z Rady Słuchaczy SUTW w Kutnie poszerzyła naszą wiedzę dotyczącą roli Sanepidu w naszym codziennym życiu.

Irena Tomczak i Teresa Gruszczyńska
Fot: Teresa Gruszczyńska

        14 kwietnia 2026 roku w auli ANSGK słuchaczki i słuchacze SUTW oraz inni zainteresowani mieszkańcy miasta, uczestniczyli w kolejnym wykładzie mgr Doroty Wysockiej - Klimarczyk pt. „Aktywność fizyczna a odżywianie”. Przedstawiono, jaki wpływ na jakość naszego życia mają jego składowe: ruch, odżywianie, sen, kontakty społeczne i wyznaczane sobie cele. Zwrócono uwagę na zmiany zachodzące w organizmie człowieka w miarę upływu lat. Bardzo ważna jest każda aktywność fizyczna i jej wpływ na profilaktykę chorób, poprawę sprawności, samodzielności oraz zdrowie psychiczne. Ćwiczenia fizyczne i wszelki ruch muszą być dostosowane do kondycji, wieku i stanu zdrowia. Prawidłowo dobrana aktywność fizyczna i jej intensywność nie powinny sprawiać bólu lecz przyjemność. Zalecane formy ruchu to m.in. spacery, nordic walking, ćwiczenia wzmacniające z taśmami, orbitrek (w warunkach stacjonarnych), ćwiczenia na basenie. Zaprezentowano również  poduszkę sensoryczną z wypustkami (dysk) służącą do ćwiczeń równoważnych. Seniorzy uzyskali wiele cennych zestawów ćwiczeń nie tylko do wykonywania w ciągu dnia, ale co najważniejsze wskazówki jak pobudzić organizm do funkcjonowania, zanim po przebudzeniu „zerwiemy” się z łóżka. Kolejną ważną częścią wykładu było zwrócenie uwagi na właściwie komponowanie naszego menu (nabiał, mięso, kasze, pieczywo pełnoziarniste, warzywa, owoce jagodowe). Z uwagi na mniejszy apetyt a także brak odczuwania łaknienia, seniorzy powinni zjadać posiłki 4-5 razy dziennie w małych ilościach, urozmaicone, kolorowe, zachęcające do spożycia oraz pić wodę ok 2 litry dziennie, często ale małymi porcjami. Zaprezentowano także m.in. produkty zawierające dużo błonnika regulującego pracę jelit (nasiona chia, babka płesznik). Prelegentka zwróciła również  uwagę na najczęściej popełnianie błędy żywieniowe (pomijanie posiłków, nadmiar soli i cukru, dieta uboga w białko, mało warzyw, owoców i płynów). Na zakończenie wykładu było wiele pytań od seniorów, na które chętnie odpowiadała nasza gościni.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska

        26 marca 2026 r. w Dworku Modrzewiowym w ramach spotkań czwartkowych słuchaczki i słuchacze SUTW uczestniczyli w spotkaniu pt. „Wielkanoc, Wielkanoc, Święta Malowane”. Danuta Kawka wraz z Grupą METAFORA z sekcji literackiej przedstawiła przechodzące z pokolenia na pokolenie tradycje, obrzędy i zwyczaje poszczególnych regionów naszego kraju (m.in. Sądecczyzna, Podhale i Pogórze, Karpaty Zachodnie, Kujawy, Kurpie, Opolszczyzna, Małopolska, dawne Księstwo Łowickie, Wielkopolska) związane z Wielkim Tygodniem i Świętami Wielkanocnymi. Przywołano obrzędy kościelne: święcenie palm w Niedzielę Palmową, liturgię Wielkiego Czwartku z obmywaniem nóg, adorację krzyża w Wielki Piątek, święcenie ognia i wody oraz pokarmów w Wielką Sobotę a w Wielką Niedzielę msza rezurekcyjna z procesją i śniadania wielkanocne. Poniedziałek Wielkanocny upływał pod znakiem dyngusowej zabawy a np. w Krakowie, odpustu odbywającego się u stóp Klasztoru Norbertanek z ludową zabawą, karuzelami, strzelnicami i kramami. Poznaliśmy symboliczne znaczenie palm i ich magiczne właściwości uznawane w kulturze ludowej oraz symbolikę potraw w święconce i przygotowanie śniadań wielkanocnych na przestrzeni wieków.
        W śmiesznych opowiastkach, rymowankach przedstawiono zwyczaje i zabawy ludowe np. „Wieszanie Judasza”, „Pucheroki”, „Wieszanie Śledzia”, „Pogrzeb Żuru”, „Śmigus-Dyngus”, „Kurek dyngusowy”, „Emaus”, „Rękawka”, „Siuda Baba”, „Dziady Śmigustne”, „Walatka” czy „Szukanie Zajączka”.
        Słuchacze z artystyczną duszą malowali rysunki z symbolami związanymi ze Zmartwychwstaniem Pańskim (bazie, pisanki i baranki). Spotkanie w tych zabieganych czasach, pozwoliło choć na chwilę zatrzymać się, przywołać wspomnienia z dzieciństwa związane z Wielkanocą a także zapoznać się z obrzędami i zwyczajami w różnych regionach naszego kraju.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Teresa Gruszczyńska

        24 marca 2026 r.  w sali Centrum Seniora słuchaczki i słuchacze SUTW uczestniczyli w wykładzie pt. „Kiedy świat cichnie – historie z życia wzięte”. Nasi goście, przedstawiciele Fundacji Audiofon – Ilona Dzwoniarkiewicz, Karolina Kornacka, Maria Majtczak oraz Łukasz Zając zwrócili uwagę, dlaczego słuch jest tak ważnym zmysłem człowieka. Podkreślili jego rolę w rozwoju mowy i komunikacji, odbieraniu bodźców, zachowaniu zdrowia psychicznego oraz poczuciu bezpieczeństwa. Uszkodzenia słuchu mogą być wrodzone, mechaniczne, po przebytych chorobach (m.in. cukrzyca, tarczyca), przyjmowanych lekach, przebywaniu w hałasie a także związane z wiekiem. Niedosłuchem dotknięte są coraz młodsze osoby, bowiem głośne słuchanie muzyki lub korzystanie ze słuchawek często prowadzi do dysfunkcji słuchu. Niedosłuch w każdym wieku a szczególnie u seniorów może powodować wstyd oraz zażenowanie do istniejącego problemu. Wskutek tego pogłębiają się: depresja, stany lękowe, izolacja oraz wycofywanie z codziennej aktywności. Prelegenci wskazali sposoby rozpoznania niedosłuchu. Zwrócili uwagę, jak ważne jest badanie audiometryczne pacjentów, a w przypadku stwierdzenia niedosłuchu noszenie aparatu. Usłyszeliśmy kilka ciekawych historyjek o tym, jak kreatywni potrafią być seniorzy, aby tylko nie przyznać się, że mają problemy z tym narządem.
        Na zakończenie uczestnicy wykładu mogli poddać się badaniu przy użyciu otoskopu, który sprawdza prawidłowość przewodu słuchowego i błony bębenkowej. Chętni mogli zapisać się również na bezpłatne badanie słuchu.
        Dbajmy o swój słuch, unikajmy hałasu i badajmy się, by poprawić komfort swojego życia.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska

        22 marca 2026 roku słuchaczki i słuchacze SUTW w ramach wyjazdu edukacyjnego do Teatru Wielkiego w Łodzi obejrzeli jedno z najsłynniejszych dzieł Gaetano Donizettiego, które najczęściej gości na europejskich scenach.  „Napój miłosny” z librettem Felice Romani, to opera komiczna o miłości młodego, ubogiego Nemorino (Krzysztof Lachman) do pięknej Adiny (Hanna Okońska), właścicielki ziemskiej, która jednak nie traktuje poważnie jego zalotów. Akcja rozgrywa się ok. 1815 roku, gdy Adina czyta swoim pracownikom legendę o Tristanie i Izoldzie, których połączył napój miłosny, wyśmiewa również stałość w uczuciach podkreślając, że jest zbyt kapryśna, aby kogokolwiek pokochać na całe życie. Gdy do wsi przybywają żołnierze, ich dowódca, zarozumiały Belcore (Arkadiusz Anyszka) oświadcza się Adinie, doprowadzając Nemorina do rozpaczy. Aby zdobyć przychylność i miłość ukochanej, Nemorino kupuje u wędrownego znachora Dulcamary (Robert Ulatowski) napój miłosny, który w rzeczywistości był zwykłym winem. Jednak Nemorino o tym nie wie, co prowadzi do zabawnych nieporozumień. Jakie desperackie decyzje podejmie, by tylko ukochana odwzajemniła jego miłość? Czy miłość ich połączy i będą szczęśliwi?
        Nastrojowość i subtelność libretta, świeżość i melodyjność pozwoliła artystom zabłysnąć popisowymi partiami, nie brakowało również scen komicznych. Arcydzieło Gaetano Donizettiego „Napój miłosny” wyreżyserowane przez Wojciecha Adamczyka, scenografii Marka Chowańca a kostiumy zaprojektowała Maria Balcerek było przygotowane z pasją i humorem. Dopełnieniem wspaniałej uczty dla duszy był występ Chóru i Orkiestry Teatru Wielkiego w Łodzi, którą dyrygował Rafał Janiak. Były kwiaty a owacjom na stojąco nie było końca.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Teresa Gruszczyńska

        19 marca 2026 r. w Dworku Modrzewiowym w ramach spotkań czwartkowych odbyła się prelekcja okulisty dr Ewy Augustyniak nt. „Problemy ze wzrokiem w wieku senioralnym”. Słuchacze i słuchaczki SUTW dowiedzieli się, jakie mogą wystąpić problemy ze wzrokiem, z którymi zmagają się osoby starsze wskutek naturalnego efektu starzenia się organizmu ale również jaki wpływ mają choroby (cukrzyca, nadciśnienie) na prawidłowe widzenie. Uzyskaliśmy wiedzę o sposobie rozpoznawania najczęstszych problemów i chorób oczu u seniorów:
• starczowzroczność – utrata elastyczności soczewki utrudnia czytanie z bliska,
• zaćma – zmętnienie soczewki powoduje zamglone widzenie, gorsze postrzeganie barw,
• zwyrodnienie plamki żółtej – prowadzi do uszkodzenia centralnego pola widzenia, utrudnia czytanie, rozpoznawanie twarzy, kolorów i prowadzenie samochodu,
• jaskra – uszkadza nerw wzrokowy wskutek wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego (często bezobjawowo), zawężenie pola widzenia,
• odwarstwienie siatkówki – objawia się błyskami, „muszkami” - wymagana operacja w ciągu 24-72 godz., aby zapobiec utracie wzroku,
• zator w oku – niedrożność naczyń siatkówki powodująca nagłą utratę wzroku – konieczna operacja w ciągu 3 godzin,
• zespół suchego oka – pieczenie, uczucie piasku pod powiekami oraz łzawienie,
• zmiany w adaptacji do światła – seniorzy potrzebują więcej czasu aby dostosować wzrok do zmian oświetlenia.
        Zwrócono uwagę, jak ważne jest obserwowanie swojego organizmu oraz co zrobić, by dobry wzrok służył jak najdłużej:
• regularne badania – min. 1 raz w roku
• dieta bogata w produkty zawierające luteinę, witamina C i E oraz kwasy omega-3 (brokuły, ryby),
• nawadnianie organizmu oraz nawilżanie oka,
• rzucenie palenia,
• odpowiednie oświetlenie podczas czytania i pracy.
        Zaproszona prelegentka bardzo chętnie odpowiadała na zadawane pytania dotyczące chorób oczu. Wyjaśniła także różnicę między stanem zapalnym powieki (gradówka) a infekcją bakteryjną (jęczmień), przyczyny powstania i leczenie. Spotkanie zorganizowała nasza Koleżanka Danuta Szubska.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Teresa Gruszczyńska

        Kobieta i mężczyzna, ten odwieczny temat stał się myślą przewodnią wydarzenia, które 12 marca 2026 roku odbyło się w ramach cyklicznych spotkań czwartkowych organizowanych przez SUTW w Dworku Modrzewiowym pt. ,,Za zdrowie Pań, za zdrowie... i Panów". Dawno, dawno temu… począwszy od Raju, wielką tajemnicą była i jest kobieta. I chociaż dziś nie kusi jabłkiem, to męskie serca wciąż łamie. Tym razem Grupa „Metafora” sekcji literackiej, przeniosła nas w XIX wieczne klimaty wzajemnych relacji damsko-męskich. Program przygotowany przez Danutę Kawkę oparty został na satyrycznych utworach m.in. Ryszarda Berwińskiego, Aleksandra Chodźko, Kornela Ujejskiego, Michała Bałuckiego, czy też Tadeusza Boy-Żeleńskiego. Bohaterką jest w nich kobieta, kobieta, która wybiera, przebiera i czaruje, a wszystko po to, by „upolować” męża, najlepiej bogatego. A mężczyźni? Marzyli o tej jedynej. Obiecywali, zapewniali, a potem… różnie bywało.
    Druga muzyczna część spotkania, przygotowana przez Marylę Chruścielską, przybliżyła nas do współczesności. I tu, zarówno blondynki jak i brunetki, mogły usłyszeć o swojej wyjątkowości i uczuciach, jakie wzbudzają w męskich sercach.
        Jedno jest pewne – bez mężczyzn świat byłby smutny, ale to jednak kobiety sprawiają, że świat staje się kolorowy, a dotyk ich dłoni pozwala zapomnieć, że czas nieubłaganie płynie. Kobieta – to brzmi dumnie, ale „odrobiny mężczyzny na co dzień”, daj nam Boże.

Marlena Kluk
Fot: Stefania Szadkowska

        W dniu 26 lutego 2026 r. w Dworku Modrzewiowym w ramach „Cyklu spotkań prozdrowotnych” gościliśmy Panie Joannę Kosmalę i Magdalenę Zasadę z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Kutnie. Słuchacze i słuchaczki SUTW wysłuchali prelekcji nt. „Jak przetrwać zimę i uniknąć chorób w tym okresie?”. Uzyskaliśmy wiedzę o sposobie rozpoznania poszczególnych infekcji: np. grypy, RSV i COVID -19. Przyczyną rosnącej liczby zakażeń w sezonie jesienno-zimowym są niestety:
• niska wyszczepialność w Polsce ok. 10 % społeczeństwa (w krajach Europy zachodniej 60-80 %),
• zaniedbanie środków ochrony osobistej (rezygnacja z maseczek, dezynfekcji rąk i zachowanie dystansu),
• większa liczba kontaktów międzyludzkich (zakupy, spotkania rodzinne, podróże),
• mutacje wirusów.
        Zwrócono uwagę, jak ważne jest szybkie zgłoszenie się do lekarza i rozpoczęcie właściwego leczenia, które pozwoli uniknąć powikłań. Przybliżono nam również sposoby pozwalające uchronić się przed infekcjami i ustrzec zakażeń wirusami:
• suplementacja witaminy D (wspiera układ odpornościowy),
• szczepienia (zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby),
• higiena rąk,
• noszenie maseczek w miejscach publicznych,
• unikanie kontaktu z osobami chorymi,
• zdrowy tryb życia (odpowiednia dieta, nawodnienie i sen).
        Zaproszone prelegentki bardzo chętnie odpowiadały na zadawane pytania dotyczące szczepień i ochrony przed infekcjami.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska

        W dniu 24 lutego 2026 roku w auli Akademii Nauk Stosowanych Gospodarki Krajowej w Kutnie, słuchacze i słuchaczki SUTW uczestniczyli w wykładzie pt. „Kutnowska odporność społeczna – lokalny wymiar globalnych zagrożeń”. Prelegentem spotkania był dr Zbigniew Bartosiak, który w sposób bardzo praktyczny omówił tematy związane z naszym bezpieczeństwem. Nawiązał do „Poradnika bezpieczeństwa”, który na przełomie roku otrzymało każde gospodarstwo domowe w Polsce. Dowiedzieliśmy się, jak należy postąpić w przypadku różnego typu zagrożeń (blackout, braki w dostawie wody, konflikt zbrojny, powodzie, wichury, ewakuacja) oraz jak się przygotować, by nie być zaskoczonym sytuacją kryzysową. Ważne jest, by opracować wcześniej rodzinny plan na wypadek zdarzenia losowego. Ważną rolę odgrywa śledzenie komunikatów, reagowanie na alerty RCB oraz pobranie na telefon bezpłatnej aplikacji pod nazwą Regionalny System Ostrzegania, którą ustawiamy na konkretne województwo do spływania informacji dotyczących tylko danego terenu. Wykład był uporządkowanym zbiorem praktycznych porad i odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania słuchaczy. 

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska

        19 lutego 2026 roku słuchaczki i słuchacze SUTW spotkali się w Dworku Modrzewiowym z młodzieżą I Liceum Ogólnokształcącego im. Gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w Kutnie. Zaproszeni goście Gabriela Kołodziejczyk, Justyna Marciniak oraz Piotr Milczarek zapoznali seniorów z zaletami, wadami i zagrożeniami (jeśli takie są?) sztucznej inteligencji. Walorami jej stosowania mogą być: wydajność i automatyzacja, szybka analiza danych, wsparcie w życiu codziennym (wirtualni asystenci, inteligentne domy), precyzyjna diagnostyka w medycynie, generowanie tekstów na określony temat, grafik, filmów i muzyki. Przedstawiono również zagrożenia m.in. redukcja etatów, zbieranie ogromnej ilości danych (rozpoznawanie twarzy), ryzyko wycieku informacji, fałszywe informacje, brzmiące bardzo wiarygodnie, wysokie koszty. Przy pomocy tej technologii można wygenerować nie tylko tekst, obraz ale i głos osoby bliskiej, który oszuści mogą wykorzystać, by oszukać osoby nam bliskie np. rodziców, dziadków. Zwrócono uwagę jak rozpoznać np. zdjęcia oraz jak postąpić w sytuacji, gdy usłyszymy wygenerowany fałszywy głos ukochanego wnuczka oczekującego wsparcia finansowego, bo znalazł się w trudnej sytuacji życiowej. Należy mimo wielkich emocji, zachować zimną krew i np. spytać o hasło wcześniej ustalone lub zadać pytanie, na które odpowiedź zna tylko osoba pytana.
        Sztuczna inteligencja, podobnie jak każda nowa technologia niesie ze sobą nie tylko nadzieje i korzyści ale również ryzyko zagrożeń i nadużyć. Zbyt duża ufność może prowadzić do osłabienia zdolności samodzielnego myślenia i kreatywności w rozwiązywaniu problemów. Nowoczesne technologie są coraz bardziej wszechobecne w naszym życiu i może trzeba zachować balans między rozsądkiem a bezgranicznym zaufaniem?

Teresa Gruszczyńska
Fot: Teresa Gruszczyńska, Justyna Marciniak

„W wielkiej tajemnicy
powiedział nam Bartek,
że zgodnie z tradycją
dziś jest tłusty czwartek…”
        Tak 12 lutego 2026 r. śpiewali członkowie Stowarzyszenia Uniwersytet Trzeciego Wieku w Kutnie. Ten wyjątkowy program, przygotowany przez grupę „Metafora” sekcji literackiej, według scenariusza i reżyserii Danuty Kawki, przybliżył zebranym jedną z polskich tradycji.
        Tłusty czwartek, bo o nim mowa, to ostatni czwartek karnawału, który swą nazwę zawdzięcza obfitym i tłustym biesiadom, organizowanym hucznie przed nadchodzącym wielkim postem. Magnackie i szlacheckie stoły uginały się od różnego rodzaju mięs, zakrapianych szlachetnymi trunkami. Na deser raczono się słodkimi racuchami, blinkami, placuszkami, kołaczkami, pampuchami…
        Pod wiejskimi strzechami też nie brakowało obfitego jadła – szczodrze maszczonej kaszy, kapusty ze skwarkami, słoniny, a w bogatych chatach także kiełbasy i mięsa gotowanego w rosole. Obowiązywała zasada: dużo, często i tłusto, bo to ten ostatni symbolizował dostatek i gwarantował pomyślność.
        Dzięki członkom „Metafory”, uczestnicy spotkania usłyszeli nie tylko o tradycjach kulinarnych tamtych lat, ale także o zwyczaju polskich przekupek, zwanym combrem, który opisał polski etnograf Oskar Kolberg w książce „Lud i jego zwyczaje”. Ten tłusty czwartek, zwany combrowym, obchodzony był różnie, w zależności od regionu Polski, ale wszędzie mówiono, że jest to babski comber, bo rządziły kobiety i to do nich należało ostatnie słowo.
        Tłusty czwartek ma swoje odpowiedniki na całym świecie, chociaż w zależności od kraju, je się tam inne słodkości. U nas – jak Polska długa i szeroka królują pączki i faworki, i to jakie!
        Pączki nadziewane konfiturą z płatków róży, powidłami, musem śliwkowym, marmoladą, masą toffi, orzechową, makową, bakaliową, budyniem, bitą śmietaną, serem i kawałkami ananasa. Posypane cukrem pudrem, lukrowane, oblewane polewą czekoladową.
        A jeżeli ktoś myśli, że faworki są tylko zwykłe, to się myli, bo mamy też – migdałowe, cytrynowe, rumowe, piwne – długo jeszcze można byłoby wyliczać. Czyli jedno i drugie – do wyboru i … nie, nie, nie do koloru, kolor bowiem jest jeden, złocisto-rumiany.
        Podczas całego spotkania towarzyszył słuchaczkom i słuchaczom słodki aromat lukrowanych pączków, który w połączeniu z niepowtarzalną herbatą z cytrusami i przyprawami, stwarzał wyjątkowy zapustowy nastrój.

Marlena Kluk
Fot: Stefania Szadkowska

        5 lutego 2026 roku słuchaczki i słuchacze SUTW w ramach wyjazdu edukacyjnego do Teatru Rampa w Warszawie uczestniczyli w monodramie muzycznym „Kalina”. Premiera spektaklu odbyła się 28 października 2016 roku w Teatrze Nowym im. Izabeli Cywińskiej w Poznaniu. Bohaterką była Kalina Jędrusik symbol seksu, bogini kabaretu, niezwykła aktorka kina i telewizji. Wspaniałe aktorstwo i talent wokalny Anny Mierzwy, odsłoniły współczesne aspekty ikony PRL, która do dzisiaj uwodzi, prowokuje i fascynuje. Anna Mierzwa opowiadała różne historie z życia bohaterki zarówno te z podtekstem politycznym, romantycznym a nawet erotycznym. Humor przeplatał się z melancholią, sarkazmem i tragedią. Kalina, to niezwykła aktorka i kobieta, która wyprzedzała swoją epokę, szokowała i zachwycała. Wokalny i aktorski talent Anny Mierzwy podziwialiśmy nie tylko jako młodej prowokującej i uwodzącej kobietki, aż po dojrzałą, ciężko doświadczoną i niestety niedocenianą bohaterkę. Ogromna skala głosu wykonawczyni monodramu pozwoliła nie tylko na interpretację ale nawet imitację piosenek m.in. „Bo we mnie jest sex”, „Z kim tak Ci będzie źle jak ze mną”, „Romeo, czy jesteś na dole”, „Utwierdź mnie”, „Ja się boję sama spać”, „S.O.S (Ratunku, na pomoc ginącej miłości)”, „Zmierzch”. Spektakl wyreżyserowała Agata Biziuk-Brajczewska, a zespół muzyczny towarzyszący Annie Mierzwie zachwycał wspaniałą grą. Widzowie oklaskami na stojąco dali wyraz swoim zachwytom, wspaniałej grze i pięknie spędzonego wieczoru.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Teresa Gruszczyńska

         3 lutego 2026 roku w Centrum Teatru Muzyki i Tańca odbyła się inauguracja nowego roku akademickiego 2026. Uroczystość rozpoczęło wspólne odśpiewanie hymnu SUTW z sekcją chóru pod artystyczną opieką Sandry Gołuńskiej. Przewodnicząca Stowarzyszenia Uniwersytet Trzeciego Wieku Jolanta Baranowska–Komorowska powitała wszystkich i złożyła życzenia na nowy rok akademicki. Następnie wysłuchaliśmy wykładu inauguracyjnego mgr Małgorzaty Siedleckiej nt. „Turystyka w dobie zmian: innowacje, trendy i przyszłość podróżowania”. Dowiedzieliśmy się ciekawostek o historii turystyki, powstaniu pierwszego biura podróży na świecie (brytyjski przedsiębiorca Thomas Cook - 1841 r.), potrzebach klientów, preferowanych kierunkach wyjazdów, wyzwaniach dla branży turystycznej oraz przyszłości podróżowania.
        Przewodnicząca Uniwersytetu, (w związku ze złożoną rezygnacją z końcem 2025 r.), odczytała adres z podziękowaniem w imieniu całego Zarządu dla Marleny Kluk oraz Andrzeja Zielonki za ich długoletnią pracę w Zarządzie, aktywny udział w sekcjach m.in. plastycznej, teatralnej i chóru, kreatywność, organizację wykładów, tematycznych spotkań czwartkowych, majowych plenerów malarskich dla dzieci i młodzieży, I Międzypokoleniowego Pleneru Malarsko-Fotograficznego „Barwy Jesieni” oraz innych inicjatyw.
        Przedstawiona została również Mariola Żebrowska, powołana na stanowisko Zastępcy Przewodniczącej Zarządu. Na zakończenie spotkania inauguracyjnego, życzenia oraz wiele ciepłych słów przekazała Wioletta Maciejewska z Kutnowskiego Domu Kultury.

Teresa Gruszczyńska
Fot: Stefania Szadkowska, Teresa Gruszczyńska (slajdy)